Artvinli öğrencilerin ALS hastaları için geliştirdiği yazılım birinci oldu

Artvinli öğrencilerin 55. TÜBİTAK Araştırma Projeleri Erzurum Bölge Yarışmaları kapsamında kilitlenme sendromlu ALS hastalıklarının rahatlıkla iletişim kurmalarına olanak sağlamak için hazırladıkları “ALS Eyetracker” yazılımı birinci oldu.

Arhavi ilçesindeki Ertuğrul Kurdoğlu Fen Lisesi 11. sınıf öğrencilerinden Arda Can ve Osman Berke Koç, Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Süleyman Sungur’un danışmanlığında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenen yarışmalar için Amyotrofik Lateral Skler (ALS) hastalığının ileri derece versiyonu olarak bilinen “kilitlenme sendromlu”ların gözleriyle iletişim kurmalarını sağlamak için çalışma yaptı.

Can ve Koç, hastaların 30 ila 50 santim uzaklıktan sistemle kurdukları göz bağlantısıyla isteklerini ifade edebilecekleri hazır mesajların yer aldığı ve yine göz hareketleriyle klavye üzerinden mesaj yazabilecekleri sistem tasarladı.

Geliştirdikleri sisteme WhatsApp uygulaması ile televizyon ile radyo dinleme sekmesi ve gözle yazılan metni sese dönüştüren sekme koyan Can ile Koç’un çalışması, hastaların sosyal ağlarla iletişim kurmasına imkan sağlıyor.

Kars, Artvin, Ardahan, Erzincan, Ağrı, Trabzon, Gümüşhane, Rize, Iğdır ve Erzurum’daki ortaokullardan 210 öğrencinin katıldığı yarışmada çalışmalarıyla yazılım alanında tasarlan 119 proje arasından birincilik elde eden Can ve Koç, mayıs ayında Ankara’da düzenlenecek TÜBİTAK 2204 A Lise Öğrencileri Araştırma ve Proje Yarışmaları’na katılma hakkı kazandı.

“Eylemlerin hepsini gözleriyle yapabiliyorlar”

Çalışmanın fikir üreticilerinden Arda Can, AA muhabire, geliştirdikleri sistemin 5 farklı dilde hizmet verdiğini söyledi.

Can, çalışmalarını daha da geliştirmek istediklerini belirterek, “Geliştirdiğimiz program sayesinde hastalar, WhatsApp kullanabilir, televizyon izleyebilir veya radyo dinleyebilir. Bu eylemlerin hepsinin sadece gözlerini kullanarak yapabilirler.” dedi.

Tasarladıkları programla hastaların tüm isteklerini göz hareketleriyle yapabileceğini ifade eden Can, şöyle konuştu:

“Hastanın bilgisayarının durumunu uzaktan kontrol etmek için bir mobil uygulama tasarladık. Hastanın bilgisayarının bağlantı durumunu buradan yapabiliriz, şarj durumunu izleyebiliriz. Hızlı mesaj gönderebiliriz. Normalde bu tür cihazlar var ama sadece konuşma üzerine kurulu. Biz bunu WhatsApp, televizyon, radyo konuları ekleyerek geliştirdik. Buradaki en büyük amacımız, her insan karşı tarafa duygu ve düşüncelerini aktarmak istiyor. Bu hastalar hiç hareket edemedikleri ve konuşamadıkları için bunu yapamazlar. Onlara da bu hakkı tanımak istiyoruz. Sadece kameradan alınan verilerle bazı denklemler yardımıyla gözdeki irisin konumu hesaplanıyor. Bu konumla da farenin sola, sağa, yukarı, aşağı hareketleri hesaplanabiliyor.”

Programın çalışabilmesi için hasta yakınının programı ilk açtığında gerekli ayarlamaları yapması gerektiğini anlatan Can, kullanıcının yüzü tanıtıldıktan sonraki eylemlerde gözünü kırparak tıklama yapabildiğini aktardı.

Projeyi tüm ALS hastalarına ulaştırmayı amaçlıyorlar

Osman Berke Koç da projelerini basit bir web kamerası ve ücretsiz bir program yardımıyla tüm ALS hastalarına ulaştırmayı amaçladıklarını söyledi.

Koordinatör Öğretmen Sungur ise öğrencilerinin ALS hastası İngiliz Fizikçi Stephen William Hawking’den esinlenerek projeyi tasarladığını belirtti.

Sungur, projede sadece danışmalık yaptığını projeyi özgün olarak öğrencilerinin tasarladığını ve yapay zekadan da yararlandıklarını dile getirerek, “Yapay zekanın makine ve derin öğrenme gibi belli başlı alt dalları var. Bu çalışmada da Mediapipe isminde bir makine öğrenimi modeli kullanıldı. Bu Google tarafından geliştirilmiş bir modeldir. Çocuklarımız bu yapay zeka modelini kullanıp bu projeyi geliştirdiler. Sadece makine öğrenimini yok, işin arka planında mobil kısımlar var, onun dışında web tabanı var. Yani geniş bir alanı var.” ifadelerini kullandı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
maltcasino
milanobet
milosbet
mobilbahis
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
betebet
betexper
betine
bet
betkolik
betkom
betlike
betmatik
betnis
betonred
bahisal
bahiscom
bahsegel
baymavi
baywin
1xbet/a>
7slot
akcabet
aresbet
asyabahis
bahigo
bahis1000
vevobahis
kingbetting
anadolucasino/a>
goldenbahis
betticket
betovis
casinoper
kartal escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Kartal Escort